Przyzwyczailiśmy się do tego, że korzystamy na co dzień w swej kuchni z oleju słonecznikowego, rzepakowego lub oliwy z oliwek. Tymczasem istnieje wiele roślin oleistych, z których czerpane są najważniejsze właściwości. Takie oleje mogą być przez nas wykorzystywane zarówno pod względem kulinarnym, jak i zdrowotnym. Oto najciekawsze z nich.

Olej z czarnuszki

Nigella sativa oil.

Olej z czarnuszki od dawna znany jest ze swych licznych właściwości zdrowotnych. Stosowany jest między innymi jako środek na wrzody i liczne alergie, trądzik czy łupież. Jest często wykorzystywany w produktach kosmetycznych. W kuchni możemy go używać do wielu potraw, albowiem nadaje on im korzennego smaku i aromatu. Olej ten stosowany jest od kilku tysięcy lat, korzystali z niego już mieszkańcy starożytnego Egiptu. Jest bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych: kwasu linolowego, oleinowego, alfa-linolenowego. Ponadto znajduje się w nim witamina E, beta-karoten, biotyna, przeciwutleniacze. Bardzo istotnym jego składnikiem jest tymochinon o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym. Znane są także przeciwnowotworowe właściwości tego oleju.

Olej lniany

Brown flax seeds on a spoon

Olej lniany od lat wykorzystywany jest zarówno w przemyśle spożywczym, jak i kosmetycznym. Jest bogatym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. Posiada niezwykle dobrą proporcję tych obu kwasów, 1:1, dzięki czemu jest od lat polecany przez lekarzy i dietetyków praktycznie dla każdego. Stanowi on też jeden z głównych składników diety budwigowej. Znajdziemy w nim także duże ilości witaminy E i kwasu omega-9. Dlaczego warto z niego korzystać? Otóż u kobiet regularne stosowanie oleju lnianego ma bardzo dobry wpływ na cykl miesiączkowy, a po 50. roku życia łagodzi objawy menopauzy. Z kolei u panów może być stosowany przy leczeniu przerostu prostaty. Wykorzystywany jest jako środek pomocniczy w leczeniu depresji, zwiększa wydolność organizmu i wytrzymałość, wspomaga nasze procesy trawienne, odżywia skórę.

Olej z ostropestu

Milk thistle oil

Czasem się okazuje, że zwykłe chwasty, które spotykamy na polach i łąkach mogą posiadać niezwykle bogate właściwości zdrowotne. Przykładem tego jest ostropest plamisty. Jest to roślina o niezwykle cennych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych. Olej wytwarzany z ostropestu jest przez wiele osób wykorzystywany w celach oczyszczających organizm. Dzięki niemu można pozbyć się licznych toksyn, które nasz organizm pobiera codziennie z powietrza czy też pożywienia. Jest on stosowany w kuracjach leczniczych wątroby, serca, naszej odporności. Jego regularne spożywanie poprawia poziom krzepliwości krwi. Znany jest również z tego, iż przyspiesza gojenie się ran. Może być bez problemu stosowany wewnętrznie oraz zewnętrznie.

Olej konopny

Flour hemp in spoon with grain and oil on board

Olej konopny jest od dawna uznawany za jeden z najbardziej wartościowych olejów naturalnych, o niezwykłych korzyściach zdrowotnych i pielęgnacyjnych. Zawiera w sobie między innymi kwasy omega-3, które działają na hamowanie rozrostu tkanki nowotworowej, łagodzą bóle reumatyczne, wspomagają pracę serca i naczyń krwionośnych. Posiada także kwasy omega-6 wspomagające gojenie ran i pracę wątroby oraz nerek. Bogaty jest również w kwasy tłuszczowe: oleinowe, linolowe, linolenowe. Ponadto zawarta jest w nim witamina E, A, witaminy z grupy B, witamina K, wapń, cynk, fosfor, magnez. Jego codzienne stosowanie będzie miało ogromny wpływ na poprawę naszego zdrowia. Wpływa on pozytywnie na nasz układ sercowo-naczyniowy, zapobiega miażdżycy, wzmacnia naczynia krwionośne. Olej konopny zwiększa naturalną odporność organizmu, buduję florę jelitową, zmniejsza poziom cholesterolu, łagodzi objawy syndromu napięcia przedmiesiączkowego, jest bogaty w przeciwutleniacze, łagodzi stany zapalne organizmu, bóle stawów oraz obrzęki mięśni, a także działa uspokajająco i nasennie. Obecnie popularne jest poszukiwanie oleju z konopi indyjskich przez osoby chore na nowotwory.

Olej z rokitnika

Sea-buckthorn oil

Jest to olej, którego właściwości zdrowotne są znane od wieków w Azji i Europie. Jest on w stanie zapewnić nam wiele korzyści zdrowotnych i pielęgnacyjnych. Same owoce rokitnika zawierają w sobie ponad 190 cennych składników odżywczych, witamin, minerałów, a także błonnika i aminokwasów. Jest on bogaty w karotenoidy, tokoferole i tokotrienole, przeciwutleniacze, beta-karoten, roślinne sterole oraz żelazo, miedź. Od dawna uznawany jest za jeden z najbardziej zdrowych olejów roślinnych na świecie. Znany jest ze swych właściwości przeciwutleniających, przeciwzapalnych i przeciwwirusowych. Oferuje nam między innymi pomoc w zapobieganiu demencji i chorobie Alzheimera, kontroli właściwej wagi ciała, wspomaganie leczenia choroby refluksowej i wrzodowej, zapobiega uszkodzeniom wątroby, a także zapewnia łagodzenie suchości oczu. Może być on stosowany zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie.

Olej kokosowy

Coconut oil on table close-up

Coraz bardziej dostępny i popularny olej w naszym kraju. Jest on idealny zarówno do stosowania w codziennej diecie, jak i pielęgnacji ciała. Od dawna znany jest jako jeden z najlepszych środków na odchudzanie. Zamiast odkładać się w naszym organizmie w postaci zbędnego tłuszczu jest wykorzystywany do produkcji energii i spalania kalorii. Jest powszechnie uznawany za jeden z najlepszych olejów na świecie. Zawiera w sobie trójglicerydy średniołańcuchowe, które spożywane w niewielkich ilościach mogą przynieść nam wiele korzyści. Są one od razu wykorzystywane przez nasze ciało do produkcji energii i przemiany materii. Stosuje się go na odchudzanie nie tylko z tego względu, lecz także z powodu jego właściwości sycących. Po zjedzeniu potrawy z tym olejem przez dłuższy czas nie będziemy odczuwać głodu. Jednak to nie wszystko, co jest on w stanie nam zaoferować. Dzięki obniżeniu poziomu tłuszczu i cholesterolu pomaga on w zapobieganiu cukrzycy, miażdżycy, chorób układu sercowego, krążeniowego. Jest on wręcz stworzony dla sportowców, osób, które chcą zbudować masę mięśniową. Można go stosować na co dzień jako masło, dodatek do ciast i deserów – ale oczywiście wszystko z umiarem.

Olej sezamowy

Fresh sesame oil in a glass bottle and seeds in a wooden spoon

Olej sezamowy może się nam kojarzyć z daniami kuchni azjatyckiej. Jest on często wykorzystywany do sałatek, potraw mięsnych i warzywnych. Sam sezam jest jedną z najstarszych znanych nam roślin oleistych. Olej ten wykorzystywany jest od lat zarówno w kuchni, medycynie, jak i kosmetyce. Ziarna sezamu zawierają w sobie o wiele więcej wapnia aniżeli mleko! Jest on bogatym źródłem przeciwutleniaczy i fitosteroli, nienasyconych kwasów tłuszczowych, zwłaszcza omega-9. Zawiera w sobie także sezaminę, lecytnę, witaminę B6, D i E, fosfor, magnez, cynk i żelazo. Olej może być wykorzystywany w leczeniu chorób sercowo-naczyniowych, zmniejsza ryzyko wystąpienia zawału serca, zmniejsza i reguluje ciśnienie krwi i obniża poziom cholesterolu. Odznacza się on charakterystycznym smakiem, który nadaje charakteru oraz aromatu wielu potrawom. W kosmetyce wykorzystywany jest jako olejek do ciała, masażu relaksacyjnego czy też kąpieli.

Olej sojowy

depositphotos_73095901_l-2015

Soja stała się jednym z najchętniej uprawianych zbóż na świecie. Nic też dziwnego, że sporą popularnością na rynku zaczyna cieszyć się też olej sojowy. Jest on powszechnie uznawany za jeden ze zdrowszych, jakie możemy na co dzień wykorzystywać w kuchni i nie tylko. Ze względu na dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych jest on polecany osobom, które chcą dbać o swe zdrowie i poziom cholesterolu. Zawiera w sobie także szereg steroli, witamin i minerałów. Jego regularne spożywanie wpływa na utrzymanie ogólnej dobrej kondycji serca, obniżenie poziomu cholesterolu, wzmocnienie układu odpornościowego, a także zdrowia oczu i skóry. W kuchni możemy go na co dzień stosować jako dodatek do surówek, sałatek czy też potraw przygotowanych na zimno. Niestety lepiej go nie wykorzystywać do smażenia, pieczenia i gotowania, albowiem zawarte w nim kwasy omega-6 ulegają rozkładowi w wysokiej temperaturze. W kosmetyce używa się go przy produkcji kremów, mleczek i mydeł, olejków do masażu.

Olej z orzechów brazylijskich

Oil from the Brazil nuts

Olej ten stanowi ogromne bogactwo niskonasyconych kwasów tłuszczowych! Jego regularne stosowanie zapobiega chorobom układu krążenia, poprawia naszą odporność, a także wpływa na zapobieganie chorobom nowotworowym. Orzechy brazylijskie znane są jako najlepsze źródło selenu. To właśnie zawarte w nim przeciwutleniacze zabezpieczają nasz organizm przed szkodliwymi czynnikami. Zwalczając wolne rodniki, wzmacnia jednocześnie nasz system odpornościowy. Olej ponadto wspomaga pracę tarczycy, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Olej ten jest bardzo dobrym źródłem przeciwutleniającej witaminy E. Ma on niezwykły orzechowy smak. Ponadto nie tłumi aromatu innych składników potraw. Znakomicie nadaje się do przygotowania sosów sałatkowych, majonezów czy deserów. Nie nadaje się jednak do smażenia czy pieczenia.

Olej z orzechów włoskich

Walnut oil in bottle and nuts.

Bardziej dostępny jest na naszym rynku olej z orzechów włoskich, których przecież nie brakuje w Polsce. Olej z orzechów włoskich może się różnić swoimi właściwościami, smakiem i kolorystyką w zależności od konkretnej odmiany. Znany jest on przede wszystkim jako bogactwo niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, jak kwasu linolowego, oleinowego i alfa-linolowego. Zawiera w sobie także witaminę E, A, K i witaminy z grupy B oraz biotynę. Posiada liczne właściwości zdrowotne. Ma między innymi działanie przeciwnowotworowe, łagodzące i ograniczające rozwój stanów zapalnych, antybakteryjne, antyseptyczne, antygrzybiczne, spowalnia procesy starzenia. Ponadto może on działać odchudzająco, przeczyszczająco, jako naturalny środek przeciwbólowy; wspiera również regenerację komórek. Jest szeroko stosowany w kosmetyce, zwłaszcza jako składnik olejku do masażu i regeneracji skóry. W kuchni można go stosować jako dodatek do sałatek i sosów, potraw z makaronem i ryżem. Oczywiście posiada on orzechowy posmak, lecz z nutą karmelu. Lepiej nie stosować go w wysokich temperaturach, gdyż tarci on swoje właściwości prozdrowotne i gorzknieje, co psuje smak potraw.

Jakie warto jeszcze znać oleje?

Oczywiście to nie wszystkie oleje, które możemy stosować na co dzień w kuchni lub też w leczeniu różnych dolegliwości. Przykładem jest olej z awokado, zawierający w sobie kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-9, obniżające poziom cholesterolu. Wpływa on także na pamięć i koncentrację. Olej z pestek winogron ma bardzo dobry wpływ na nasze serce i jest w stanie utrzymywać prawidłowy poziomu cholesterolu. Olej z orzechów laskowych możemy stosować jako dodatek do ciast, lodów, deserów. Obniża on ciśnienie krwi i stężenie złego cholesterolu. Olej z pinii wykorzystywać możemy jako bazę lub dodatek do wielu sosów. Jest on bogaty w magnez i cynk. Olej cedrowy łagodzi objawy niestrawności, podnosi sprawność fizyczną, dlatego polecany jest sportowcom. Warto również pomyśleć o oleju ryżowym, albowiem posiada on delikatny, słodkawy posmak migdałów i nadaje się zarówno do potraw zimnych, jak i pieczonych, smażonych. Jest przy tym bogaty w witaminę E.